Wybitni eksperci z Polski i Niemiec dyskutowali nad środkami służącymi ograniczeniu ubóstwa energetycznego i zanieczyszczenia powietrza

Podczas obrad drugiego okrągłego stołu, które odbyły się 8 czerwca 2017 r. w Warszawie, przedstawiciele i przedstawicielki niemieckich i polskich ministerstw dyskutowali nad strategiami zwalczania ubóstwa energetycznego i zanieczyszczenia powietrza.

Od wielu lat Polska należy do państw członkowskich UE z największym zanieczyszczeniem powietrza, które w miastach wynika najczęściej z nawyków grzewczych gospodarstw domowych. Najnowsze badania pokazują, że powodów tego zjawiska należy upatrywać w braku zachęt ekonomicznych do zmian zachowania i w ubóstwie energetycznym. Dlatego też przyczyny ubóstwa energetycznego i zanieczyszczenia powietrza powinno się zwalczać wspólnie. adelphi i Instytut Spraw Publicznych stworzyły w Warszawie format obrad okrągłego stołu, poświęcony tej tematyce. Przedstawicielki niemieckiego Federalnego Ministerstwa Środowiska (BMUB) oraz przedstawiciele i przedstawicielki polskich ministerstw dyskutowali wraz z przedstawicielami i przedstawicielkami instytucji badawczych oraz organizacji pozarządowych nad rozprzestrzenianiem się ubóstwa energetycznego w UE, planami politycznymi w tym obszarze, programami i konkretnymi projektami służącymi ograniczeniu tego zjawiska.

Kinga Majewska, wicedyrektor Departamentu Ochrony Powietrza i Klimatu w polskim Ministerstwie Środowiska, wskazała, że ministerstwo aktualnie bardzo intensywnie zajmuje się tą tematyką. Podkreśliła, że należy stworzyć odpowiednie zachęty do zmiany zachowania, ponieważ nawet niewielkie wysiłki mogłyby wówczas przynieść duże efekty. Dr Silke Karcher, kierowniczka referatu ds. podstawowych kwestii związanych z europejską polityką klimatyczną i energetyczną w niemieckim Ministerstwie Środowiska, zwróciła uwagę, że polskim miastom mogłoby udać się to, co udało się Berlinowi, a mianowicie odczuwalna poprawa jakości powietrza mimo socjalistycznej przeszłości. W obecności przedstawicieli polskiego Ministerstwa Infrastruktury oraz polskiego Ministerstwa Rodziny Anna Dworakowska z krakowskiej organizacji Alarm Smogowy podniosła problem braku norm ustawowych, które określałyby efektywność energetyczną kotłów grzewczych. Obok wymogów ustawowych również termoizolacja stanowi jej zdaniem istotny element, który pozwala ograniczać ubóstwo energetyczne dzięki pozyskiwaniu oszczędności. Dr Ulrich Fahl z Uniwersytetu w Stuttgarcie poruszył kwestię konkretnego radzenia sobie z ubóstwem energetycznym, przedstawiając specjalne praktyki urzędnicze pozwalające zapobiegać przerwom w dostawie energii i poddając pod dyskusję wprowadzenie specjalnych taryf socjalnych, obniżających koszty energii dla potrzebujących. Z dużym zainteresowaniem wszystkich obecnych spotkał się też przedstawiony przez regionalną koordynatorkę Barbarę Kalker program Caritas, w ramach którego w Niemczech zachęca się ubogie energetycznie gospodarstwa domowe do ograniczenia zużycia energii, oferując analizę wielkości oszczędności, jakie można w ten sposób uzyskać.

Przedstawiciele i przedstawicielki ministerstw w ramach wymiany eksperckiej mogli również przedstawić aktualności ze swoich resortów. Kinga Majewska poinformowała np., że Polska wdroży dyrektywę UE w sprawie ekoprojektu, co od 2018 r. ukróci produkcję i sprzedaż niewydajnych, wysokoemisyjnych kotłów grzewczych. Radosław Tabak z polskiego Ministerstwa Energii opowiedział z kolei o powołaniu wewnętrznego ministerialnego zespołu zadaniowego ds. walki z ubóstwem energetycznym.

Na zakończenie obrad ich uczestnicy i uczestniczki byli zgodni, że na zjawisko ubóstwa energetycznego – z uwagi na jego bezpośrednie powiązanie z zanieczyszczeniem powietrza – nie można odpowiadać pojedynczymi środkami. Dr Silke Karcher podkreśliła, jak ważne jest to, aby w zwalczanie tego problemu zaangażować wszystkie obszary polityki.

Projekt ten jest finansowany przez Niemieckie Federalne Ministerstwo Środowiska, Ochrony Przyrody i Bezpieczeństwa Nuklearnego ze środków Doradczego Programu Wsparcia Ochrony Środowiska w krajach Europy Środkowej i Wschodniej, Kaukazu i Azji Centralnej. Jest on nadzorowany przez Federalne Ministerstwo Środowiska (BMUB) i Federalną Agencję Ochrony Środowiska (UBA). Wyłączną odpowiedzialność za treści opublikowane na stronie internetowej ponoszą autorzy.